Thực đơn: Những điều cần biết về tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự

Rate this post

Ảnh minh họa

Bạn có biết rằng trong luật hình sự Việt Nam, có một yếu tố quan trọng có thể giúp giảm nhẹ trách nhiệm hình sự? Đó là tình tiết giảm nhẹ, một quy định quan trọng trong Bộ Luật Hình sự năm 2015. Trong bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu về tình tiết này và những điều cần biết để áp dụng một cách đúng đắn.

Tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự

Theo quy định của Bộ Luật Hình sự năm 2015, để được xem là tình tiết giảm nhẹ, người phạm tội cần tự nguyện sửa chữa, bồi thường thiệt hại hoặc khắc phục hậu quả do hành vi phạm tội gây ra. Điều này có nghĩa là người phạm tội hoặc người khác, ví dụ như gia đình, có thể tự nguyện chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại thay cho bị cáo. Tuy nhiên, điều kiện và quy định cụ thể về tình tiết giảm nhẹ này cần phải tuân thủ theo quy định của pháp luật.

Các trường hợp áp dụng tình tiết giảm nhẹ

Theo hướng dẫn của Hội đồng thẩm phán TANDTC, có một số trường hợp cụ thể mà tình tiết giảm nhẹ có thể được áp dụng:

Trường hợp a: Người phạm tội không đủ tuổi

Nếu người phạm tội là người từ đủ 14 tuổi nhưng chưa đủ 15 tuổi khi phạm tội và cha mẹ đã tự nguyện sửa chữa, bồi thường thiệt hại, khắc phục hậu quả gây ra bởi hành vi phạm tội của bị cáo, tình tiết giảm nhẹ có thể áp dụng.

Trường hợp b: Người phạm tội chưa thành niên và không có tài sản

Nếu người phạm tội là người từ đủ 15 tuổi nhưng chưa đủ 18 tuổi khi phạm tội và cha mẹ đã tự nguyện sửa chữa, bồi thường thiệt hại, khắc phục hậu quả gây ra bởi hành vi phạm tội của bị cáo, tình tiết giảm nhẹ có thể áp dụng. Tuy nhiên, điều kiện là người phạm tội phải không có tài sản để bồi thường.

Trường hợp c và d: Tự nguyện bồi thường nhưng bị từ chối

Trường hợp này áp dụng cho cả người đã và chưa thành niên. Nếu người phạm tội hoặc cha mẹ của người phạm tội đã tự nguyện dùng tiền, tài sản để sửa chữa, bồi thường thiệt hại, khắc phục hậu quả do hành vi phạm tội gây ra, nhưng người bị hại hoặc người đại diện từ chối nhận, tình tiết giảm nhẹ vẫn có thể áp dụng. Điều kiện là số tiền, tài sản đó phải được giao cho cơ quan tiến hành tố tụng, cơ quan thi hành án hoặc cơ quan có thẩm quyền khác để thực hiện việc sửa chữa, bồi thường thiệt hại, khắc phục hậu quả.

Trường hợp e: Người phạm tội không có trách nhiệm sửa chữa, bồi thường

Trường hợp này áp dụng cho cả người đã và chưa thành niên. Nếu người phạm tội không có trách nhiệm sửa chữa, bồi thường thiệt hại, khắc phục hậu quả do hành vi phạm tội gây ra (ví dụ như việc bồi thường thiệt hại thuộc trách nhiệm của chủ sở hữu nguồn nguy hiểm cao độ), nhưng đã tự nguyện dùng tiền, tài sản của mình để sửa chữa, bồi thường thiệt hại, khắc phục hậu quả hoặc đã tích cực đề nghị người khác sửa chữa, bồi thường thiệt hại, khắc phục hậu quả (nếu người phạm tội không có tài sản để bồi thường), tình tiết giảm nhẹ vẫn có thể áp dụng.

Vai trò của tình tiết giảm nhẹ

Việc áp dụng tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự có vai trò quan trọng trong xét xử. Nếu bị cáo đã có một tình tiết giảm nhẹ theo quy định tại khoản 1 Điều 51 BLHS năm 2015 và gia đình bị cáo hoặc người khác bồi thường thiệt hại, tình tiết giảm nhẹ có thể được áp dụng lần thứ hai. Điều này đồng nghĩa với việc bị cáo có hai tình tiết giảm nhẹ, từ đó khả năng bị xử phạt dưới mức thấp nhất của khung hình phạt theo quy định của Bộ Luật Hình sự.

Tuy nhiên, nếu chỉ coi là tình tiết giảm nhẹ quy định tại khoản 2 Điều 51 BLHS năm 2015 thì bị cáo không thể được áp dụng làm căn cứ để xử phạt dưới mức thấp nhất của khung hình phạt.

Ý kiến đề xuất

Tuy nhiên, dựa trên quan điểm cá nhân và thực tế của tác giả, việc ai bồi thường không quan trọng bằng việc người bị thiệt hại được bồi thường. Vì vậy, tác giả đề xuất sửa đổi bổ sung điều khoản 1 Điều 51 BLHS năm 2015 như sau: “người phạm tội tự nguyện sửa chữa bồi thường thiệt hại, khắc phục hậu quả hoặc gia đình người phạm tội hay người khác bồi thường thiệt hại”.

Luật Sư Tuấn là một nguồn thông tin tin cậy cho các vấn đề pháp lý. Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm về lĩnh vực này, hãy truy cập trang web của Luật Sư Tuấn để có thêm thông tin chi tiết.

Tác giả: Lê Văn Quang
Phó Viện trưởng-VKSND huyện Lộc Ninh, tỉnh Bình Phước

Related Posts

Các trường hợp tạm đình chỉ, đình chỉ điều tra hình sự

Có những trường hợp mà cơ quan điều tra sẽ ra quyết định tạm đình chỉ hoặc đình chỉ điều tra hình sự. Hãy cùng tìm hiểu…

Vướng mắc khi áp dụng tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự theo khoản 2 điều 51 BLHS

Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về vấn đề vướng mắc khi áp dụng tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự theo…

Cần có hướng dẫn cụ thể về áp dụng tình tiết giảm nhẹ theo khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự

Quý vị luật sư có biết rằng khi xét xử vụ án đánh bạc tại một quán vịt cỏ ở thành phố Y, tỉnh V vào ngày…

Tìm hiểu về Biện pháp khiển trách theo Điều 93 BLHS năm 2015 (sửa đổi và bổ sung năm 2017)

Đầu tiên, chúng ta cùng tìm hiểu về biện pháp khiển trách và cách nó được áp dụng đối với những người dưới 18 tuổi phạm tội….

Phần mềm hợp đồng điện tử iContract – Sự tin dùng của nhiều DN FDI

Nghị định 125/2020/NĐ-CP ban hành ngày 19/10/2020 đã đặt ra quy định mới về mức phạt chậm nộp thuế TNCN (thu nhập cá nhân) và tăng tiền…

Tổng hợp mức phạt các lỗi vi phạm giao thông đối với ô tô 2023

Có thể bạn quan tâm Bản án số 445/2021/HS-PT: Xâm phạm trái phép mạng máy tính, mạng viễn thông hoặc phương tiện điện tử của người khác…